Kategori: Makaleler

İbn-i Haldun’un Coğrafyaya Katkıları: Toplumsal Düzen ve Güç İlişkilerinin Coğrafi Temelleri Coğrafya, yalnızca yer yüzeyinin şekilleriyle ilgili değil, aynı zamanda toplumsal yapılar, güç ilişkileri ve kurumların işleyişiyle de doğrudan bağlantılıdır. Her toplum, yaşadığı topraklardan, çevresindeki diğer halklarla olan etkileşimlerinden ve iklim koşullarından etkilenir. Bugün coğrafya ve toplum arasındaki ilişkiyi anlamak, sadece doğa ile insan arasındaki ilişkiyi görmekle kalmayıp, aynı zamanda modern devletlerin, ideolojilerin ve demokrasinin nasıl şekillendiğini anlamamıza da yardımcı olur. İbn-i Haldun, 14. yüzyılda yazdığı “Mukaddime” adlı eserinde, coğrafya ile toplumsal yapılar arasındaki bu ilişkiyi derinlemesine incelemiş ve toplumsal düzenin, iktidarın ve coğrafyanın iç içe geçtiği bir bakış açısı…

Söz Kime Ait? Herkesin Kendi Hikayesini Anlatma Hakkı Hayatımda pek çok “söz kime ait?” sorusunu sordum. Özellikle de ekonomi okurken, bir kavramın ya da verinin ardındaki gerçek anlamı anlamaya çalışırken. İstatistikler, grafikler, sayılar… Hepsi bir yere kadar. Ama sonra fark ettim ki, aslında her veri, her rapor, bir insanın hayatının bir parçası. O veriler, hikâyenin bir parçası. Ve bu hikâyeleri dinlerken, sürekli bir “söz kime ait?” sorusu kafamda dönüp duruyor. Çocukluğumda, mahalledeki her çocuğun kendi “sözünü” söylediği anlar vardı. Birinin şarkı söylemesi, bir başkasının takla atması, hatta küçük bir çocuğun “ben de buradayım” demesi bile, toplumda bir iz bırakma çabasıydı.…

Geçmişin derinliklerine baktığımızda, bir toplumun kültürel izlerinin zaman içinde nasıl şekillendiğini ve dönüştüğünü görmek, bugünümüzü anlamamıza büyük bir katkı sağlar. “Yalı çapkını giller” ifadesi de, bu dönüşümün bir yansıması olarak karşımıza çıkıyor; sadece toplumsal yapının değil, kültürel değerlerin ve sınıfsal ayrımların evrimini anlamamıza olanak tanıyor. İfadeyi ve arkasındaki toplumsal yapıyı tarihsel bir perspektiften incelediğimizde, Türk toplumunun geçmişindeki aile yapıları, sınıfsal ayrımlar ve erkeklik anlayışlarındaki değişimlere ışık tutabiliriz. Bu yazıda, “Yalı çapkını giller” ifadesinin tarihsel arka planını keşfederken, sosyal değişimlerin bugüne nasıl yansıdığına da değineceğiz. Yalı Çapkını Giller: Anlam ve Köken Kelimenin Kökeni ve Toplumsal İfadesi Türkçede sıkça karşılaşılan “Yalı çapkını”…

Rüyada Pişmiş Et Yediğini Görmek Ne Anlama Gelir? Rüyalar, bazen zihnimizin derinliklerinden gelen mesajlar gibidir. Kimi zaman anlamını çözmek oldukça zor olsa da, bazen de tam önümüzde bir tablo gibi belirir. Rüyada pişmiş et yediğini görmek, oldukça yaygın bir rüya türü. Peki, bu rüyanın anlamı nedir? Hadi gelin, bu soruyu birlikte keşfedelim. Rüyaların Gücü: Pişmiş Etin Anlamı Rüyada pişmiş et görmek, genellikle kişinin yaşamındaki bazı değişimlere işaret eder. Et, hayatta önemli bir yer tutan besin maddelerinden biridir. Bu yüzden rüyada pişmiş et yediğini görmek, fiziksel, ruhsal ya da duygusal bir doyumun simgesi olabilir. Ama tabii bu doyumun neye işaret ettiğini…

Uygun Nedensellik Nedir? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Ekonomi, sınırlı kaynaklarla, sınırsız ihtiyaçları karşılamaya yönelik yapılan seçimlerin ve bu seçimlerin sonuçlarının sürekli bir hesaplaşmasıdır. Bir ekonomist olarak, kaynakların sınırlılığı ve bireylerin seçimlerinin ekonomik sistem üzerinde yaratacağı etkiler üzerine sıkça düşünürüm. Her karar, yalnızca bireysel faydayı değil, toplumsal refahı da etkileme potansiyeline sahiptir. Bu bağlamda, “uygun nedensellik” kavramı, ekonomi teorisi içinde oldukça önemli bir yer tutar. Peki, uygun nedensellik nedir ve ekonomi sistemleri nasıl etkiler? Bu soruya yanıt verirken, piyasa dinamiklerinden bireysel kararlar ve toplumsal refah konularına kadar geniş bir perspektiften bakacağız. Uygun Nedensellik ve Ekonomik Karar Alma Ekonomide nedensellik, bir olayın…

Pırasa Yemeği ve Toplumsal Güç İlişkileri: İktidar, Kadın ve Erkek Perspektifleri Güç İlişkileri ve Toplumsal Düzen Üzerine Bir Düşünce Toplumlar, sadece bireylerin bir arada varlık göstermesinden ibaret değildir; aynı zamanda, bu bireyler arasındaki güç ilişkilerinin, kurumların işleyişinin ve ideolojilerin etkileşiminden de şekillenir. Bir siyaset bilimci olarak, güç dinamiklerinin ve toplumsal düzenin bu ilişkilerle nasıl şekillendiği üzerine düşündüğümüzde, bazen oldukça basit görünen şeylerin aslında oldukça derin anlamlar taşıdığını fark ederiz. Örneğin, pırasa yemeği… Bu basit yemek, bir toplumun kültürel yapısını, iktidar ilişkilerini, kadın ve erkeklerin toplumsal rollerini anlamak için bir araç olabilir mi? Pırasa, sadece bir sebze değil; bir metafordur. Toplumun…

Tok Karnına Neden Duşa Girilmez? Psikolojik Bir Bakış Açısı Giriş: İnsan Davranışlarının Derinliklerine İnen Bir Psikologun Merakı Hepimiz hayatımızda bazı alışkanlıkları tekrarladık; bu, ne zaman yemek yediğimiz, ne zaman dinlendiğimiz ya da ne zaman duş aldığımız gibi günlük rutinler olabilir. Ancak bazen bu alışkanlıkların ardında daha derin psikolojik nedenler bulunur. “Tok karnına neden duşa girilmez?” sorusu da, ilk bakışta basit bir tavsiye gibi görünebilir. Ancak psikolojik bir mercekten bakıldığında, bu davranışın ardında bilinçli ve bilinçsiz birçok psikolojik etmen olduğunu görebiliriz. Bir psikolog olarak, insanın davranışlarını çözümlemeye çalışırken, küçük ve rutin gibi görünen durumların aslında zihinsel ve duygusal durumları yansıttığını fark…

Sümerbank’ı Hangi Hükümet Sattı? Pedagojik Bir Bakış Eğitim, insanların dünyayı algılayışını, soruları sorgulama biçimlerini ve toplumsal yapıları anlama yöntemlerini dönüştüren bir süreçtir. Bir kelimenin ya da bir olayın arkasındaki anlamı sorgulamak, sadece bilgi edinmeyi değil, aynı zamanda bu bilgiyi nasıl kullandığımızı da sorgulamayı gerektirir. İşte tam bu noktada, eğitimde öğrenmenin dönüştürücü gücü devreye girer. Çünkü öğrenmek, bir toplumu şekillendiren ekonomik ve kültürel yapıları daha derinlemesine kavrayabilme kapasitesi kazandırır. Bu yazıda, Sümerbankın satılma süreci üzerinden eğitimdeki dönüşümü ve toplumsal boyutlarını incelemeye çalışacağız. Sümerbank, 1933 yılında kurulan ve Türk sanayisinin gelişmesine katkı sağlayan önemli bir devlet işletmesiydi. Ancak, 1990’ların başlarında, Türkiye’de özelleştirme…

Nöbet Geçirmek Nedir ve Neyi Belirtir? Pedagojik Bir Bakış Eğitimde, bir öğrencinin yaşadığı deneyimler, yalnızca o an için değil, tüm öğrenme sürecinin şekillenmesinde önemli bir rol oynar. Eğitim, öğrencinin içsel dünyasını, hayal gücünü ve düşünme biçimlerini dönüştürme gücüne sahiptir. Ancak, öğrenmenin dönüştürücü gücü yalnızca öğrenilen bilgiyle değil, aynı zamanda deneyimlerin toplamıyla şekillenir. Bu yazıda, eğitim sürecinin önemli bir parçası olan “nöbet” kavramını pedagojik bir açıdan inceleyeceğiz. Nöbet, yalnızca bir görev veya sorumluluk değil, aynı zamanda öğrencinin içsel gelişimini, toplumsal sorumluluk bilincini ve öğrenme sürecini nasıl dönüştürdüğünü gösteren derin bir süreçtir. Bu yazının amacı, nöbetin pedagojik etkilerini anlamak ve eğitimde nasıl…

Haramın Dereceleri Var Mı? Geçmişi anlamak, bugünümüzü şekillendiren önemli bir anahtardır. Tarih, yalnızca zamanın bir birikimi değildir; aksine, bugünün toplumsal ve kültürel yapısını anlamamıza ışık tutan derin bir kaynak olarak karşımıza çıkar. İslam toplumlarında “haram” kavramı, sadece dini bir yasa değil, aynı zamanda toplumsal değerleri ve bireysel davranışları belirleyen önemli bir ölçüttür. Ancak, haramın dereceleri ya da sınıflandırılması konusu, tarihsel süreç içinde nasıl şekillenmiştir? Ve bu tarihsel evrim, günümüzde haram kavramına bakış açımızı nasıl etkiler? Bu yazıda, haramın dereceleri üzerine tarihsel bir perspektif sunarak, zaman içinde nasıl bir dönüşüm geçirdiğini ve bu dönüşümün toplumsal hayatta nasıl yankı bulduğunu ele alacağız.…