Ekmek İçine Hangi Balık Gelir? İşte Gerçekten Cevaplanması Gereken Soru!
Ekmek arası balık. Herkesin en az bir kez hayatında sorduğu, bir şekilde kafa yorduğu, biraz da şaka yollu “acaba ekmek arası balığı hangi balıkla yapmalıyız?” diye düşündüğü, sanki dünyanın en zor sorusuymuş gibi konuşulan bir konu. Ama işin aslı, bu sadece bir yemeğin ötesinde, sosyo-kültürel bir mesele, bir felsefi arayış. Yani evet, yanlış duymadınız. Ekmek içine hangi balık gelir sorusu, derin anlamlar taşıyor.
Hadi Başlayalım: Ekmek Arasına Balık Konusundaki İlk Düşüncelerim
Bir gün sabah, uyanıp işe gitmeden önce kahvaltı yapıyordum. Çalışma masama koyduğum ekmeğin yanına balık konmuştu. “Bunu yapsam nasıl olur?” diye düşündüm. Hadi ama, değil mi? “Ekmek arası balık” deyince bir insan neler düşünüyor. Önce “Sadece hamsi olmalı” diyen bir iç sesim geldi, ama sonra “Kardeşim, biraz özgürlük lazım! Niye hamsi?” dedim. “Bakalım hangi balık ekmeği hak ediyor?” diye düşündüm.
Hamsi, İstavrit, Lüfer: Ekmek İçine Hangi Balık Gelir?
Ekmek içine hangi balık gelir sorusunun cevabı aslında çok basit gibi görünüyor. Çoğu insan “Tabii ki hamsi” der. Çünkü hamsi, Türk mutfağında ekmek arası balık denince akla gelen ilk balıklardan biri. Neyse ki ben öyle klasiklerden sıkılan bir insanım. Hamsi mi? Evet, hamsi mükemmeldir, ama ben sıradan bir insan değilim, biraz farklı bakmak istiyorum.
“İstavrit de ekmekle çok gider, değil mi?” dedim bir ara kendime. Tamam, gerçekten de öyle ama ısrarla hamsiden kurtulamıyorum. Peki ya lüfer? Lüfer de ekmeğe yakışır mı? “Kendisi zaten ‘soylu’ bir balık, ama ekmeği hak eder mi?” diye düşündüm. Lüferin alkolü falan var mıdır? Kim bilir… Lüfer, ekmeği hak ediyor mu, tartışılır.
İç sesim, “Bak, belki de ekmeğin içine ton balığı da gelir!” dedi. “Ne yani, konserve balık da mı yasak?” dedim, bir an kendime. Ama yok, konserve balık falan ekmek arası olmaz, değil mi? Zaten, ekmek içine hangi balık gelir sorusu öylesine bir soru değil, bir yaşam tarzı sorusudur. Bunu hepimiz biliyoruz, ama bazen deli gibi tercih yapmak da gerekebiliyor. Hamsi, istavrit, ton balığı… Her biri kendi dünyasında bir cevher.
“Ekmek Arasına Balık Yedim” Dediğinizde Hangi Cevapları Alırsınız?
Gelelim işin diğer kısmına: “Ekmek arası balık yedin mi?” dediklerinde ne cevap alırsınız? Cevap genellikle şöyle olur: “Ay o ne? Hamsi mi? Yoksa tavada mı, buğulama mı?” Bakın, işte burada bir problem var. Herkesin bu konuda aşina olduğu bir balık var ve o da hamsi. Ama hamsi, bu kadar da yaygın olmamalı.
Bir arkadaşım bir gün “Ekmek arası ton balığı mı? O da mı balık?” diye sordu. Aaaa, işte o noktada sormak lazım: “Gerçekten, ton balığı ekmek arası balık olabilir mi?” Çoğu kişi hayır der, çünkü o ekmeğin içine gelen balığın ‘gerçek’ bir balık olması gerekir. “Bütün” olmalı. Ama tabii, bu da kişisel tercihlere göre değişir.
Bir de şu işin “Bırak, etini al” kısmı var. Tamam, balık da önemli ama ekmek de önemli. Çünkü ekmek de bir dünya, bir düşünce tarzı. Şimdi ekmeğin içine yalnızca balık koyarak biz bir yemek yaratmış olmuyoruz. Ekmeğin kendisi, zaten bazen insanın ruhunu okşayan bir öğedir.
Ekmek İçine Hangi Balık Gelir? Günümüzün Felsefi Sorusu
Yani net olarak şunu söyleyebilirim: Ekmek içine hangi balık gelir? Gelmesi gereken balık, aslında sizin hangi dünyadan olduğunuzla da alakalı. Eğer klasik bir mutfak ruhunuz varsa, hamsi size göre. Ama biraz daha modern bir insan olmak istiyorsanız, istavrit veya ton balığı gibi yenilikçi seçeneklere yönelebilirsiniz. Lüfer ise, bir anlamda “elitist” bir tercih. Bu da var.
Ekmek arası balık sorusu bazen öyle bir hale geliyor ki, kafada bir sürü seçenek dönüp duruyor. Hangi balık? Hangi ekmek? Hangi salata? “Ne olacak bu sorunun cevabı?” diye düşünmek de başlı başına bir yoldur. Sonuçta, balık her zaman ekmeğe girmeyi hak etmiyor; ama girmeli de! O yüzden soruyu “Ekmek içine hangi balık gelir?” diye sordukça biraz daha derinleşiyoruz.
İç Sesimle Son Bir Söylem
Sonuç olarak, ekmek içine hangi balık gelir sorusu hiç de basit değil. Bazen hamsi, bazen lüfer, bazen de istavrit! İşte bu yazı da bir bakıma kendi küçük “balık teorim”i keşfetmekti. Ekmek arası balık, insanın kararlarıyla ilgilidir, tıpkı hayat gibi. Neyse ki ben “Ekmek içi balık” konusunda özgür bir insanım!